Moederschip

Over het moederschap in rustig kabbelende golven en in woelige waters

Vurig sensitief

Hoogsensitiviteit, ik ben er nog lang niet over uitgepraat. Meer en meer begin ik bepaalde kenmerken van deze karaktereigenschap ook bij mijn kinderen terug te zien. Toch was er altijd nog iets dat nog niet helemaal leek te kloppen. In mijn ogen zijn hoogsensitieve personen niet alleen gevoelig maar toch vaak ook introvert en meer op de achtergrond. Het gevoelige kantje is bij allebei mijn kinderen aanwezig, maar het introverte heeft enkel De Dochter. Want De Zoon is, zoals ik al eens schreef, een extraverte wervelwind. Dus mijn speurtocht ging verder en zo ontdekte ik het boek ‘Vurig sensitief opvoeden’ van Nessie De Zitter, waarin zij schrijft over gevoelige kinderen die tegelijk ook een sterke wil hebben. Nessie onderscheidt 15 zeer specifieke kenmerken van vurig sensitieve kinderen. Als je er 10 kan afstrepen, is de kans groot dat je kind deze karaktereigenschap bezit. Wij konden 14 vinkjes zetten… (Lees vooral haar boek als je meer wil weten over deze criteria, want dat brengt mij hier iets te ver. Of neem een kijkje op www.vurigsensitief.com, daar vind je een zelftest.)

Twee kanten

Vurig en sensitief, twee woorden. Twee kanten dus die aangeven hoe het karakter van je kind in elkaar zit. Het sensitieve gedeelte uit zich in gevoelige zintuigen (De Zoon kan bvb heel slecht tegen bepaalde geluiden en kriebelende kleding), oog voor detail, een zeer goed geheugen, snel overprikkeld zijn, de sfeer in een ruimte heel goed kunnen aanvoelen… Kortom alle kenmerken die ook op introvert-hoogsensitieven van toepassing zijn.

De vurige kant wordt dan weer gekenmerkt door een grote behoefte aan autonomie, graag de controle houden en dingen bepalen, zeer veel energie hebben, een grote nieuwsgierigheid en leergierigheid. Check!

Net als bij hoogsensitiviteit, is vurig sensitief zijn een karaktereigenschap en geen stoornis. Het is dus iets dat vaststaat van bij de geboorte, zoals het feit of je een positief ingesteld iemand bent, een koppigaard, een doorzetter… Aangezien het geen diagnose is, kan je er dan ook niet voor behandeld worden en moet je leren ermee om te gaan. Bij De Zoon is dit al een serieuze zoektocht geweest. Vaak dachten we ook in andere richtingen, bepaalde stoornissen waar wel een behandeling voor bestaat.

Dit lijkt iets te zijn dat vaak voorkomt, want in het boek wordt ook geschetst dat er omwille van sommige symptomen vaak verwarring ontstaat tussen hoogsensitiviteit en diagnoses zoals autisme, hoogbegaafdheid of ADHD. Dat laatste is zeker iets dat je in mijn Google geschiedenis zal terugvinden, omdat onze zoon op z’n zachtst gezegd nogal aanwezig is 🙂 Maar aangezien hij zich in de klas wel heel goed kan concentreren en daar stil en rustig kan werken, weten we nu dat het dat niet is. Het feit dat vurig sensitieven op school of bij familie vaak helemaal anders zijn, is ook een bevestiging van deze karaktereigenschap. Thuis voelen ze zich op hun gemak en daar kunnen ze pas echt volledig zichzelf zijn, met al hun mooie en minder mooie kanten.

Aanpak

We zijn er qua aanpak nog làng niet, maar een aantal tips die hier wel goed werken en die we door vallen en opstaan leerden, zijn:

  • Basisbehoeften. Zo simpel, maar oh zo nodig: zorg dat basisbehoeften zoals honger, dorst en vermoeidheid vervuld zijn. Ik vond het wel grappig om te lezen dat vurig sensitieve kinderen een bovengemiddelde honger kennen, eindelijk een verklaring voor iets dat De Zoon al sinds zijn geboorte kenmerkt 🙂 De reden zou te vinden zijn in de snellere prikkelverwerking, wat meer energie vraagt.
  • Maximale duidelijkheid bieden. Als hij weet wat er gaat komen, kan hij daarop inspelen. ‘s Morgens bespreken we hoe de dag er zal uitzien. Een weekoverzicht met tekeningen hangt in de keuken op. We gebruiken een kookwekker om aan te tonen hoelang iets zal duren, maken aftelkalenders om te laten zien hoelang het nog duurt voor een gebeurtenis plaatsvindt…
  • Veel aandacht geven aan zijn emoties. Echt luisteren, hem leren over de soorten gevoelens en woorden geven aan die heftige emoties. Benoemen wat hij voelt, helpt enorm.
  • Hem zoveel als mogelijk zelf laten bepalen, keuzes geven binnen onze grenzen. We zijn ook niet bang om eens toe te geven. Consequent zijn is voor deze kinderen niet uitgevonden 🙂
  • Veel verbinden (vooral na conflict!) en tijd samen doorbrengen. Als je hem geen 24/7 bij je hebt, zou je zou niet zeggen dat hij zo gevoelig is. Maar zijn lip begint al te trillen als we onze stem een beetje verheffen, of hij loopt weg als hij nog maar dénkt dat we boos zijn.
  • Uitbarstingen niet persoonlijk nemen. Vooral dat is een vallen en opstaan. Als de “stomme mama’s” mij om de oren vliegen, moet ik mezelf eraan herinneren dat hij het niet eens is met iets dat ik zeg of doe, maar niet dat hij mij als persoon niet graag heeft. Dat onvoorwaardelijk opvoeden werkt dus langs twee kanten 🙂
  • De Boze Tent. Een plek zoeken waar hij zich kan terugtrekken en waar al zijn emoties eruit mogen. Bij ons is dat een tent gevuld met kussens, die in de living staat. Het is dus zeker geen time-out ruimte, maar eerder een time-in plekje waar hij zelf naartoe kan gaan.
  • Niet straffen of belonen. Bij vurig sensitieve kinderen werkt straffen en belonen niet, dat hebben we aan den lijve mogen ondervinden. Vooral straffen werkt averechts, De Zoon gaat dan volledig uit zijn dak OF doet alsof het hem niets kan schelen. Belonen zal op korte termijn wel een effect hebben (zoals bij puppytraining), maar op lange termijn leren ze er eigenlijk niets uit. “Hun behoefte aan controle is zo groot dat ze nog liever zichzelf straffen dan te moeten ondergaan wat een ander hen oplegt”, wordt er in het boek geschreven. In die machtsstrijd wil je echt niet verzeild raken (geloof me, we stonden al op dat punt).

Volgens Nessie De Zitter is het belangrijkste doel om ervoor te zorgen dat er geen overprikkeling optreedt. Je kind ervaart dan veel spanning en gaat in overdrive, hangt de clown uit, stuitert door de kamer… Boos zijn heeft op zo’n moment totaal geen zin, want je kind wordt dan hypergevoelig voor die boosheid en gaat in overlevingsmodus. Hij is dan niet voor rede vatbaar. Dat hebben wij al zeer vaak mogen ondervinden.

In het boek wordt er ook gesteld dat een temperatuurschok vaak goed werkt als dit gebeurt: een warme douche, kersenpitkussentje, de handen wassen met koud water… het zou allemaal kunnen zorgen voor ontprikkeling. Dat hebben wij nog niet getest omdat we hem rustig krijgen op andere manieren.

Wat ik ook bijgeleerd heb uit het boek, is dat er voor deze kinderen ook zoiets bestaat als onderprikkeling. Verveling is voor hen iets vreselijks. Het maakt je kind druk, hangerig, humeurig… allemaal dingen die ook bij overprikkeling aan de orde zijn, dus het is soms lastig om te weten wat er nu eigenlijk aan de hand is. Op een moment van onderprikkeling bvb. voorstellen om “even rustig te knuffelen of een boekje te lezen” werkt dan als een rode lap op een stier want ze hebben net activiteit en uitdaging nodig.

Je hoort het ook uit deze post: de zoektocht zal nog wel een tijdje duren 🙂 Maar nu we weten hoe hij in elkaar zit, ben ik ervan overtuigd dat dat wel goedkomt. Herkennen jullie je in dit verhaal? Dan zou ik het boek absoluut aanbevelen. Er is trouwens ook een Facebook-pagina over vurig/hoogsensitief opvoeden, waarin je met andere ouders kan babbelen over bepaalde moeilijkheden. Want het vraagt echt veel van een ouder en er eens over kunnen ventileren, weten dat je niet alleen bent, kan dan opluchten.

5 Antwoorden op “Vurig sensitief”

  • Hoi! Mijn mama stuurde me je blogbericht door, wat fijn om te lezen dit. Heel herkenbaar en doet deugd te weten dat we niet alleen zijn.

    Da’s echt een fantastisch boek. We hebben er al enorm veel aan gehad. Dat van die boze tent moeten wij misschien ook eens proberen. Nu heeft ze niet echt zo’n plekje om zich in terug te trekken. Om alleen op haar kamer te zijn, is ze nu nog wat te klein.

    Hoe doen jullie dat, niet straffen? Dat vind ik zo zo moeilijk.

    • Dat is ook echt suuupermoeilijk! Ik weet niet hoe oud je kindje is, maar pas toen de onze 3,5 was, konden we echt met hem praten waarom iets niet mag. Heel duidelijke afspraken maken op voorhand, dat werkt hier heel goed (“we gaan nu naar daar en daar kan/mag je dit of dat). Alternatieven aanbieden helpt hier ook, en daar komt dan een logisch gevolg uit (wat geen straf is). Als hij niet wil opruimen, oké dan doen wij het, maar dan hebben we geen tijd meer voor een verhaal (die keuze maakt hij dan maar 1x ;)) Soms gebeurt het hier ook nog hoof dat wij ons geduld verliezen en beginnen te dreigen, maar dat haalt niks uit en we voelen ons er allemaal slechter door.

      • Ja dat is he, achteraf voel je je alleen maar ambetant… Onze dochter is vier jaar nu, en inderdaad, erover praten begint wel goed te gaan. Alleen voelt het soms als het ene oor in en het andere oor uit. Ga ik wel eens proberen, van dat logisch gevolg. Dat moet ze inderdaad wel al goed begrijpen en zou zeker moeten helpen. Bedankt voor de tips!

  • Superinteressante post! Ik herken veel van mijn hoogsensitiviteit in het karakter van J., maar ze is ook enorm enthousiast en nieuwsgierig. Wat je schrijft over ‘bovengemiddelde honger’, amai, dat gaat echt over onze dochter. Ik ga het boek eens opzoeken. Bedankt voor de tip!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *