Moederschip

Over het moederschap in rustig kabbelende golven en in woelige waters

Moederschip

Falen is geen optie

Deze week was De Zoon aan het puzzelen. Hij maakte voor het eerst 60 stukjes, en toen ik hem vroeg of het lukte, zei hij: “Falen is geen optie mama!” (For the record, het kind moet nog 4 worden). Chance dat ik al op een stoel zat, of ik was ter plekke omgevallen. Ik vroeg hem of hij eigenlijk wist wat hij had gezegd. “Falen is als iets niet lukt, maar optie weet ik eigenlijk niet.” Hij bleek dat zinnetje gehoord te hebben in de TV-serie Rox. Dit programma gaat over een geheim team van drie superheldkinderen en een getunede auto die hen helpt bij hun missies. Ik keek uit nieuwsgierigheid eens een aflevering mee en hoorde al in de intro het zinnetje “falen is geen optie voor dit team.” Wat een druk op die kinderen zeg…

Het zette me aan tot nadenken: is dit een boodschap die ik mijn kind wil meegeven? Ab-so-luut niet! Al sinds De Dochter tekenen begon te vertonen van faalangst, zijn we hiermee aan de slag. Vorig jaar (in de tweede kleuterklas) merkte de juf het ook al op. Ze wil alles veel te goed doen. Of ze geeft al op voorhand aan dat ze iets niet kan, zodat ze niet kan falen. Zodat falen geen optie is.

Wat doen wij concreet om daarmee om te gaan?

  • We laten onze eigen fouten zien (soms een beetje uitvergroot).
  • We zeggen nooit “dat is fout” als ze een werkblaadje maakt, maar eerder iets van “kijk er nog eens goed naar”. Zo zal ze van ons ook nooit een cadeautje krijgen voor een goed rapport later. Sommige kinderen doen misschien wel een extra inspanning om een bepaald cijfer te halen, maar op haar zou dat teveel druk leggen. En wat zegt zo’n cijfer ook, waar trek je de grens dan? Als er 80% op dat rapport moet staan, en je kind keihard zijn best gedaan heeft en maar 78% haalt…
  • We laten haar voelen dat het oké is hoe ze is, ook als ze fouten maakt.
  • Als ze een gebeurtenis op haar hele persoon betrekt (bvb. “ik ben altijd onhandig”), corrigeren we dat (bvb. “je hebt iets onhandigs gedaan.”)
  • We wijzen haar vaak op wat ze wél goed kan, vertellen dat iedereen zijn talenten heeft en dat het soms frustrerend is als iets niet lukt. Op school is de leuze: “van proberen kan je leren”. Dat vind ik een mooie zin. Bij ons in de klas vroeger was het eerder: “als je maar hard genoeg je best doet, dan lukt het wel.” Voor sommige dingen is dat nu eenmaal niet zo. Niet iedereen kan alles, en dat is maar goed ook.
  • We lezen boekjes over dit onderwerp. (Uiteraard. Wie mij kent, weet dat ik intussen voor elke mijlpaal of problematiek een boekje heb haha). ‘Het meisje dat nooit fouten maakte’, is een heel mooi verhaal over dit thema (er bestaat een youtube filmpje ook van, de moeite om eens te checken!)

Toevallig was er deze week een webinar over faalangst bij kinderen (door kindercoach ‘t zonnekind), eentje die ik met veel interesse bekeken heb. Ook daar werd bevestigd dat faalangst niet iets is dat er zomaar uitgroeit, maar waar echt actief aan moet gewerkt worden. We zijn dus al vrij goed bezig 🙂 De tips die ik uit het webinar nog meeneem, zijn:

  • Er zijn verschillende soorten faalangst: je kan dit dus beter niet alleen cognitief benaderen, maar ook sociaal-emotioneel bekijken en inspelen op het gehele zelfbeeld.
  • Verdeel taken in kleinere stukjes zodat ze meer haalbaar zijn. Neem niet te snel over.
  • Benadruk succeservaringen.
  • Laat hen denken “ik kan het NOG niet”, in plaats van “ik kan het niet”.
  • Kinderen met faalangst hebben het vaak moeilijk met keuzes maken. “Ik weet het niet” is een antwoord dat ze soms geven zodat ze niet fout kunnen antwoorden. Geef hen een keuze als ze het echt niet weten, zo stimuleer je toch hun redeneervermogen en zelfredzaamheid.

We hebben dus zeker nog een lange weg te gaan, maar hopelijk krijgen onze kinderen nooit het idee dat falen geen optie is.

Zijn jullie bewust bezig met dit thema?

11 Antwoorden op “Falen is geen optie”

  • Er ligt inderdaad zoveel druk op onze kinderen. Als juf maak ik soms ook fouten en dan zeg ik altijd dat iedereen fouten kan maken. Onze oudste heeft ook last van faalangst. We zijn er ook mee bezig. Maar dat dit dan in kinderprogramma’s komt, dat klopt toch niet he.

  • Ik vind dat nu ook wel bizar dat dat in een kinderprogramma zit? Ze moeten nu wel al op veel letten maar allez. Bij mij op school was het ook van “uw best doen en dan lukt alles!”, heel goed dat zo’n dingen vervangen worden maar ik vind wel dat er soms moet opgepast worden met betuttelend onderwijs, of dat alles leuk moet zijn (want dat is het dus niet hè)

    • Klopt, dat is dan weer het andere uiterste. Daarom moeten ze op z’n minst eens proberen. In deze maatschappij moet je nu eenmaal soms dingen doen die niet leuk zijn.

  • Ik denk dat jullie het op een heel goede manier aanpakken. Ik ben opgevoed met dat oude idee dat alles lukt als je maar goed genoeg je best doen en daar waren dan ook nog eens torenhoge verwachtingen aan gekoppeld, wat niet bepaald gezond was.

  • Ik vind dat ook onzin dat dingen wel gaan lukken als je maar hard genoeg probeert. Nee dus. Ik wil het ook graag aanpakken zoals jij doet. Ik vind dat belangrijk om mijn kind mee te geven dat hij alles mag proberen en dat wij aan de zijlijn zullen supporteren en dat hij altijd hulp mag vragen als’t niet lukt maar dat proberen altijd een goed begin is.

  • Ik ben helemaal mee!
    Ook met het ‘we zoeken er een boek over’.
    Toevallig een boekentip voor een iets voller meisje om haar duidelijk te maken dat ze er echt prachtig uitziet en dat ze zich niets moet aantrekken van wat de meisjes in de balletles zeggen?

  • Ja, al was het maar omdat ik zelf geweldige faalangst heb (en daardoor ook volledig crashte aan de unief) en omdat ik merk dat Tuur daar ook zeer gevoelig aan is. Hij kent die zin uit Rox ook en zegt die ook vaak, met alle gevolgen van dien. Dus wij proberen hier heel veel daarrond te werken en te laten zien dat je wel fouten mag maken en dat niet alles perfect moet zijn, integendeel zelfs! Maar het is een werk van lange adem … En bepaalde dingen stimuleren dat nu ook nietbepaald (zoals bijvoorbeeld de voetbaltraining waarbij er een wisselbeker is en Tuur die als enige nog nooit mee naar huis heeft gekregen omdat hij niet zo goed speelt. Wat ik dus belachelijk vind want hij is 5, dan moet het gaan om zich amuseren, iets bij leren. En niet om die competitiedrang die dat je mag niet falen alleen maar in de hand werkt).

    • Oh nee wat een druk zo’n wisselbeker. Ik ben blij dat ze hier geen competitiesport doen, zou het echt lastig hebben met zo’n dingen.

      • Ik heb daar momenteel ook echt issues mee. Het is trouwens iets wat ze pas heel recent introduceerden (toen ze nadat ze een tijdje niet mochten trainen door corona, dat daarna dan wel weer mochten). Ik vermoed dat zij denken dat het helpt om te motiveren, maar ik ben van het tegendeel overtuigd.

  • ja ik let daar ook wel op.

    Bij ons op school is de leuze “proberen, proberen, zo kan je het leren…”. Ik corrigeer ook de kinderen als ze zeggen “ik kan dat niet” “nee je kan het nu nog niet, maar probeer het nog maar eens en het zal telkens een beetje beter gaan.”

    In de film van Mega Pups of zo (iets van Paw Patrol) leerde Marshall vooral niet opgeven ook al kon hij het in het begin helemaal niet. Maar dat zinnetje “Falen is geen optie” ken ik effectief van het liedje Rox.

Laat een reactie achter op Evi Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: Inhoud geblokkeerd